Venco Campus; meest duurzame bedrijfsgebouw van Europa

“Slimbouwen gaat uit van de behoefte van de gebruiker “

Dat het meest duurzame en energiezuinige bedrijfsgebouw van Europa in Eersel staat is voor een groot deel te danken aan Jos Lichtenberg, hoogleraar productontwikkeling aan de Faculteit Bouwkunde van de TU/e en grondlegger van Slimbouwen. Deze integrale ontwerpmethode richt zich op gezonde gebouwen die betaalbaar zijn, voldoen aan de wensen van huidige maar ook toekomstige bewoners, waarin grondstoffen en materialen verantwoord worden toegepast en die meer energie opleveren dan nodig is voor eigen gebruik.

Opdelen bouwproces

Bij deze methode wordt het bouwproces in vier stukken opgedeeld: casco, schil, installaties en afbouw. Daarbij vormen flexibiliteit, reductie, efficiëntie en duurzaamheid, maar ook  transparantie in het bouwproces belangrijke uitgangspunten “De gouden regel bij deze methode is dat de kabels en leidingen ontsluitbaar zijn. Ze worden dus niet in beton gestort, maar komen bijvoorbeeld in een holle ruimte in de vloer te liggen. Bij een verbouwing of aanpassing hoef je dan alleen de vloerplaat eraf te halen en kun je alles gemakkelijk aanpassen,” licht Lichtenberg toe die zijn nieuwe methode ontwikkelde n.a.v. van zijn promotie onderzoek dat in 2002 werd afgesloten.

Visie TU/e

“Sinds de industriële revolutie is bouwen heel complex geworden, de bouwketen is lang, ingewikkeld en de bouwwereld denkt nog steeds erg traditioneel. Het 'oude' bouwen waarin iedereen die bij het bouwproces was betrokken vanuit zijn eigen vakgebied handelt, wilde ik doorbreken.“Deze ontwerpmethode sluit naadloos aan bij de missie van de TU/e om met onderzoek een directe bijdrage te leveren aan het oplossen van maatschappelijke problemen. Het doel is middels een integrale aanpak van energievraagstukken te komen tot een duurzame wereld waarin we onze eigen energie opwekken zonder dat we de aarde uitputten.


Venco Campus

Venco Campus is een van de vele bouwprojecten waarbij Jos Lichtenberg  betrokken is geweest. Nadat Cor van Ven, eigenaar van de Vencomatic Group Lichtenberg's boek over Slimbouwen had gelezen, wilde hij zijn bedrijfsgebouw volgens deze filosofie bouwen. “Slimbouwen gaat uit van de behoefte van de gebruiker en dat sprak me erg aan, “ aldus Van de Ven. “Ons gebouw is heel flexibel, vanwege de gemakkelijk verplaatsbare wanden en de dubbele computervloeren waar alle contactpunten inzitten. Daardoor kunnen de ruimtes ook klimaat technisch gemakkelijk aangepast worden aan de behoeften van de gebruikers. Het pand biedt ook plaats voor openbare en verhuurbare ruimten voor bezoekers.  De duurzaamheid van het gebouw zit onder andere in de goede isolatie én de 5712 zonnepanelen op het dak die 1,63 Megawatt elektriciteit opwekken. De elektriciteit wordt gebruikt voor de warmtepompen. Deze maken, middels geothermie, gebruik van de warmte uit de aarde en verwarmen hiermee het hele gebouw. Daarnaast wordt de elektriciteit ook gebruikt voor de verlichting en het wagenpark, inclusief de heftrucks van het bedrijf,”  aldus Van de Ven die voor zijn gebouw het eerste oplevercertificaat BREEAM-NL Outstanding  ontving, het hoogste Engelse duurzaamheidscertificaat.

Integrale aanpak

Van de Ven is zeer te spreken over de samenwerking met Jos Lichtenberg en de TU/e . “Het gebouw is volgens het Slimbouwen model zonder traditionele aannemer, maar met een beperkt aantal onderaannemers in eigen beheer gebouwd. Een team van vier architecten heeft het pand ontworpen, waarvan er een speciaal was belast met duurzaamheid. Deze integrale aanpak zou de standaard moeten worden in de bouwwereld”, vindt Van de Ven. “Nu zijn de architecten nog vaak belast met de bedrijfsvoering, ze kijken vooral naar de esthetische aspecten, maar zouden meer naar de functionele moeten kijken en opener moeten staan voor nieuwe ontwikkelingen, zoals deze methode. Want als iedereen zich alleen maar bezighoudt met zijn eigen discipline, lopen we veel kansen mis. Dit gebouw levert het bewijs: we hebben 30% bespaard op de bouwkosten, het is zeer energiezuinig en het biedt ook nog een optimaal comfort.”


Andere gebouwen

Lichtenberg: “De filosofie van Slimbouwen hangt niet af van een bepaalde vorm, die kun je  op allerlei manieren toepassen. Er is niet één formule die voor elk gebouw op dezelfde manier uitwerkt. Bij renovatie of een nieuwbouwwoning los je dingen weer heel anders op. Elk gebouw vraagt zijn eigen aanpak."

Lichtenberg ziet Slimbouwen als een vehikel om producten op een gerichte manier te kunnen ontwikkelen. “Tijdens de  50 á 60 projecten die ik inmiddels heb gedaan, krijg ik automatisch informatie waarmee ik nieuwe producten kan gaan ontwikkelen. Knelpunten vragen om oplossingen die dan automatisch waarde toevoegen. Door goed te luisteren naar de vraag komen de producten vanzelf."

TU/e Rethinking Power

Energie is van primair belang voor het functioneren van onze maatschappij. Toch kunnen we ons niet blijven verlaten op fossiele bronnen. Op de TU/e leveren 400 onderzoekers van 7 faculteiten en 30 onderzoeksgroepen een bijdrage aan de Strategic Area Energy. Zij werken samen met bedrijfsleven en kennisinstellingen aan nieuwe manieren van energievoorziening: kleinschalig, lokaal, persoonlijk én schoon. Technologie is daarvoor een belangrijke enabler. Uiteindelijk zal de inzet van renewable energy resulteren in meer mondiale welvaart in een veel schonere omgeving.