Chaos en het voorspellen van de toekomst

Samenvatting

Jullie dagelijks leven is gebaseerd op de voorspelbaarheid van de dingen: als je je stuur linksom draait ga je links op de fiets. En: kleine oorzaken hebben kleine gevolgen. Het leven is een dynamisch systeem waarin oorzaken dynamisch samenwerken tot een voorspelbaar gevolg. Dat hoeft niet meer zo te zijn als de uitwijkingen uitevenwicht groot zijn. Grote uitwijkingen zijn tot nu toe nauwelijks bestudeerd in de natuurkunde en de wiskunde. We zullen samen zien dat zelfs een heel eenvoudig dynamisch systeem chaos voortbrengt. Hetzelfde demonstreer ik in een elektrisch model van een kloppend hart.

Wat is voorspelbaarder dan grootmoeder's slingerklok? Toch, als de slinger grote uitwijkingen maakt, geeft die klok een willekeurige tijd aan. Chaos is overal en brengt wonderlijke structuren voort met een verbijsterende complexiteit. Chaos maakt voorzichtig: niet alles is te voorspellen, zelfs niet met de knapste wiskunde en de grootste computers.

Docent

dr.ir. W. van de Water

Doelgroep

twee lesuren in vwo 5, 6

Werkvorm

Interactieve les, proefjes