Recordaantal van zeven Vidi-beurzen op TU/e, waaronder drie bij ICMS

Zeven TU/e’ers krijgen dit jaar een Vidi-beurs van 800000 euro van onderzoeksfinancier NWO. De laureaten zijn Daniël Lakens, Alex Alvarado, Patricia Dankers, Tom de Greef, Björn Baumeier, Tom Oomen en Job Beckers. NWO maakte vandaag de namen van de 89 toekenningen van 2017 bekend.

Nog nooit eerder had de TU/e zoveel Vidi-winnaars. Extra bijzonder is het feit dat drie van de laureaten horen bij het ICMS (Björn Baumeier, Patricia Dankers, Tom de Greef), het wetenschappelijk topinstituut van de TU/e op gebied van engineering van complexe moleculaire systemen. De Vidi-beurzen van NWO zijn bedoeld voor jonge onderzoekers, om er een eigen onderzoekslijn mee op te zetten.

Daniël Lakens is universitair docent bij de groep Human-Technology Interaction. Hij doet daar sociaal-psychologisch onderzoek, maar houdt zich daarnaast in toenemende mate bezig met de methodologie en betrouwbaarheid van de wetenschap op zich. Met de Vidi-beurs wil Lakens onderzoeken hoe psychologen zo efficiënt mogelijk empirische kennis kunnen genereren, rekening houdend met zowel statistische aspecten als de middelen en doelen van onderzoekers. Hij hoopt hiermee tot aanbevelingen te komen die psychologisch onderzoek zowel betrouwbaarder als efficiënter maken.

Tom de Greef, universitair hoofddocent bij de groep Computational Biology, wil DNA gebruiken om de interactie tussen cellen en eiwitten te kunnen meten. In veel processen in het menselijke lichaam, zoals tumorvorming en weefselregeneratie, zijn interacties tussen cellen en rondzwevende eiwitten belangrijk. Omdat deze interacties op nanoschaal plaatsvinden, zijn ze erg lastig te kwantificeren. In zijn Vidi-project wil De Greef nu een soort ‘nano-schuifmaat’ maken op basis van DNA, waarmee hij deze interacties nauwkeurig kan meten. Het inzicht dat hij hiermee hoopt te verkrijgen, kan belangrijk zijn voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.

Ook Patricia Dankers, universitair hoofddocent in de groepen Organic Chemistry en Soft Tissue Biomechanics & Tissue Engineering, zal haar Vidi-beurs inzetten voor biomedisch onderzoek. Zij wil biologische eigenschappen meegeven aan plastic implantaten, zodat deze als het ware kunnen ‘praten’ met lichaamscellen. De verwachting is dat medische implantaten voorzien van zogeheten bioactieve signalen beter zullen functioneren onder mechanische belasting en sneller zullen zorgen voor vorming van het juiste type weefsel.

Björn Baumeier, is universitair docent bij het Centre for Analysis, Scientific Computing, and Applications van de TU/e. Sinds 2015 houdt de Duitser zich daar bezig met ‘multiscale’-modelleren van elektronische processen in zogeheten zachte materie. Met zijn Vidi wil hij nieuwe computersimulatietechnieken ontwikkelen om te begrijpen hoe en waarom elektronen zich door spiraalvormige moleculaire structuren voortbewegen - kennis die van belang kan zijn voor het ontwikkelen van bio-sensoren, organische leds, of het splitsen van water met zonlicht om schone brandstoffen te maken.

Tom Oomen, universitair docent bij de groep Control Systems Technology, houdt zich bezig met zelflerende regelsystemen voor in complexe apparaten zoals scanners en printers. Met zijn Vidi-subsidie wil Oomen het mogelijk maken dat dergelijke hightech-machines zelf een optimale aansturing voor hun bewegende onderdelen berekenen uit de overvloed aan gegevens die moderne apparaten verzamelen met ingebouwde sensoren. Ze kunnen daardoor bijvoorbeeld automatisch compenseren voor afwijkingen die ontstaan door slijtage. Die strategie moet leiden tot nog snellere en nauwkeurigere machines.

De zesde Vidi is voor de Chileense universitair docent Alex Alvarado, uit de groep Signal Processing Systems. Doordat de hoeveelheid digitale data elke tien jaar met een factor tien tot honderd toeneemt, komt zelfs de maximale capaciteit van glasvezelkabels in zicht. Alvarado wil daarom geavanceerde wiskunde gebruiken om te bepalen hoeveel informatie er maximaal kan worden verstuurd via glasvezel, en hoe we het datatransport zo kunnen inrichten dat deze capaciteit ook optimaal wordt benut. Hiervoor zijn nieuwe modellen nodig die het niet-lineaire gedrag in glasvezels beschrijven bij hoge lichtvermogens. Alvarado zal zijn modellen ook in de praktijk testen in het lab.

Ook Job Beckers, werkzaam binnen de groep Elementary Processes in Gas Discharges, krijgt een Vidi-beurs. De universitair docent wil onderzoeken hoe deeltjes van enkele nanometers opladen in plasmaomgevingen. Hierbij wordt gebruikgemaakt van quantum dots die van kleur veranderen bij opladen, als een meetinstrument voor de opladingsprocessen en de daarmee samenhangende plasmafysische processen. Plasmadeskundige Beckers ontwikkelde eerder onder meer een draagbaar plasmafilter om stomazakjes van nare luchtjes te ontdoen.