Topscore van zeven Veni-beurzen voor TU/e

Maar liefst zeven talentvolle, jonge onderzoekers van de TU/e ontvangen een Veni-beurs ter waarde van maximaal 250.000 euro. Dat is een evenaring van het hoogste aantal dat de TU/e aan Veni’s binnenhaalde.

De zeven winnaars van de TU/e gaan onder andere onderzoek doen aan olieverfschilderijen, verbeterde siliciumzonnecellen, een nieuw type batterij en door licht trillende polymeren. De laatste keer dat de universiteit zoveel winnaars kende was in 2010. Ook in 2006 en 2003 stond de teller op 7 Veni-beurzen.

De ‘Veni’ wordt jaarlijks door NWO toegekend. De beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen. In totaal dienden deze ronde 1127 onderzoekers een ontvankelijk onderzoeksproject in voor financiering. Daarvan zijn er in totaal 154 gehonoreerd. 

De zeven winnaars en projecten van de TU/e op een rij:

Behoud van olieverfschilderijen

Dr. ir. Emanuela Bosco - Bouwkunde 
Applied Mechanics and Design (prof. dr.ir. Akke Suiker)

Een groot deel van de historische olieverfschilderijen in musea kampt met degradatie. Door de chemische reactie tussen verf en de olie ontstaan bobbelingen en afbladderingen. Daarnaast ontstaan scheuren door de vochtigheid en temperatuur in musea. De Italiaanse onderzoekster Emanuela Bosco (31) gaat een multi-fysisch model ontwikkelen om deze schadefenomenen te kunnen voorspelen en hiermee tot conserveringsrichtlijnen te kunnen komen. 

Katalyse op ‘mesoschaal’

Dr.ir. Ivo Filot  – Scheikundige Technologie 
Inorganic Materials Chemistry (prof.dr.ir. Emiel Hensen)

Katalysatoren zijn van cruciaal belang voor een duurzame toekomst. Ze zijn onder meer nodig voor een schone, chemische industrie en de overstap van fossiele brandstoffen naar duurzame alternatieven als biomassa. Inzicht in de katalytische processen is hierbij essentieel. Ivo Filot (32) gaat deze processen op de ‘mesoschaal’ bestuderen, een lengteschaal die inzit tussen het atomaire niveau (nanoschaal) en de schaal van complete reactoren (macroschaal). Bekijk een filmpje over zijn onderzoek. 

Van organisch molecuul tot vloeibare batterij

Dr. Koen Hendriks - Scheikundige Technologie / DIFFER
Molecular Science and Technology (prof.dr.ir. René Janssen en prof.dr.ir. Richard van der Sanden)

Voor duurzame energieopwekking is goedkope en grootschalige energieopslag van groot belang; wind en zon zijn niet op elk moment van de dag beschikbaar. Een nieuw type batterij, een zogeheten flow batterij, wordt gezien als een veelbelovende kandidaat hiervoor. De ontwikkeling hiervan staat echter nog in de kinderschoenen. Koen Hendriks (31) gaat werken aan een nieuwe klasse van moleculen, die zowel positief of negatief elektrisch geladen kunnen worden, en de basis kunnen vormen voor zo’n flow batterij. 

Betere beschikbaarheid zeldzame medicijnen

Dr. Tugce Gizem Martagan - Industrial Engineering & Innovation Sciences 
Operations, Planning, Accounting and Control (prof.dr.ir. Geert-Jan van Houtum en prof.dr.ir. Ivo Adan)

Meer dan 30 miljoen mensen in Europa leiden aan een zeldzame ziekte. Het gaat om meer dan 7000 verschillende zeldzame ziekten, maar voor slechts 300 daarvan zijn behandelingen beschikbaar. Zo duurt het bijvoorbeeld lang tot bepaalde medicijnen op de markt komen, omdat er onvoldoende afstemming is tussen farmaceuten en beleidsmakers. De Turkse onderzoekster Tugce Martagan (31) gaat modellen ontwikkelen die het productieproces optimaliseren en moeten helpen tot regels en strategieën te komen die zorgen voor veilige en goede medicijnen die sneller op de markt komen tegen lagere kosten.  

Trillen onder invloed van licht

Dr. Ghislaine Vantomme  – Institute for Complex Molecular Systems
(prof.dr. Bert Meijer)

De Franse onderzoekster Ghislaine Vantomme (31) gaat voortbouwen op de wereldprimeur die TU/e-onderzoekers onlangs presenteerden in Nature. Van polymeren die met een ongecontroleerde beweging reageren op licht wil zij de volgende stap zetten, en toewerken naar zelfvoorzienende materialen met oppervlakken die op een gecontroleerde manier onder continue bestraling gaan trillen. Deze oppervlakken kunnen gebruikt worden voor zelfreiniging en de transport van vloeistoffen door membranen of pijpleidingen.

Structuur van macromoleculaire grensvlakken

Dr. Mark Vis – Scheikundige Technologie
Physical Chemistry (prof.dr.ir. Remco Tuinier)

Veel alledaagse producten, zoals verf en voedingsmiddelen, zijn mengsels van macromoleculen. Vaak willen deze macromoleculen niet met elkaar in één mengsel zitten, waardoor ze twee aparte fasen vormen, zoals pigment- en binddeeltjes in verf of polysachariden en eiwitten in voedingsmiddelen. Normaal gesproken is dat grensvlak vaak ongewild, maar Vis (29) gaat met nieuwe experimentele technieken dat grensvlak proberen te begrijpen en het te stabiliseren. Als dat lukt maakt dat de weg vrij naar bijvoorbeeld vetvrije mayonaise of nieuwe soorten verf.

Hoger rendement siliciumzonnecellen

Dr. ir. Jimmy Melskens  - Technische Natuurkunde 
Plasma and Materials Processing (prof.dr.ir. Erwin Kessels)

De silicium zonnecellen die we kennen uit het straatbeeld hebben een rendement van ongeveer 20 procent. Voor de transitie naar duurzame energie is het van groot belang dat dit rendement verhoogd wordt. In wetenschappelijk onderzoek worden rendementen van meer dan 25 procent genoemd, maar deze zonnecellen zijn niet op industriële schaal te produceren. Jimmy Melskens (34) wil in dit project komen tot technieken waarmee dat wel moet kunnen. Zo gaat hij zeer transparante metaaloxides gebruiken als contacten om zo elektrische en optische verliezen in de zonnecel te verkleinen.