Het duurzaamste onderwijsgebouw

TU/e-gebouw Atlas ’s werelds duurzaamste onderwijsgebouw

Met een score van 96,01 staat gebouw Atlas helemaal bovenaan de BREEAM-lijst van duurzaamste onderwijsgebouwen wereldwijd. Het CvB kreeg vandaag het bijbehorende certificaat, tijdens het Nationaal BREEAM-congres. BREEAM is ’s een van de twee wereldwijd dominante systemen om de duurzaamheid van gebouwen te meten.

Atlas is het resultaat van de dit jaar afgeronde renovatie van het voormalige Hoofdgebouw van de TU/e. Door de renovatie is de CO2-uitstoot van het gebouw met zo’n 80 procent omlaag gegaan, terwijl het aantal gebruikers meer dan verdubbelde. Deze daling komt onder meer door de zeer sterk isolerende glasgevel en doordat het gebouw geen gasaansluiting meer heeft. Warmte en koeling komt uit het campusbrede WKO-systeem (warmte-koude-opslag) van de TU/e.

Nachtspoeling
Een deel van de koeling komt gewoon van de buitenlucht, door ramen die automatisch open gaan. Dat maakt ook de ‘nachtspoeling’ mogelijk: wanneer nodig, schuiven de etagehoge ramen van Atlas ’s nachts naar buiten om het gebouw te koelen en de lucht te zuiveren. Verder heeft het hele gebouw slimme en zuinige LED-verlichting. Daarnaast voorzien zonnepanelen in een belangrijk deel van de elektriciteitsbehoefte.

Nog duurzamere materialen
Het ontwerp voor de renovatie van het gebouw kreeg in 2016 ook al een BREEAM-score. Met 93,86 was dit al de hoogste score ooit voor een onderwijsgebouw. Nu, na realisatie, is de score nog beter, onder meer door gebruik van nog duurzamere materialen, en door meer aandacht te besteden aan het informeren van de gebouwgebruikers. Dit laatste is belangrijk doordat de duurzaamheid mede wordt bepaald door het gedrag van de bewoners van het gebouw.

De lat hoog
“We zijn ontzettend trots op dit gebouw”, zegt Nicole Ummelen, vice-voorzitter van het CvB, en zelf ook gehuisvest in Atlas. “Een van onze belangrijkste opgaves als technische universiteit, is het bijdragen aan de verduurzaming van de wereld. Dat doen we vooral door ons onderzoek en door het opleiden van ingenieurs. Maar we vinden dat we als universiteit ook het goede voorbeeld moeten geven, practice what you preach. We leggen de lat daarom erg hoog bij de vernieuwing van onze gebouwen, en we hopen anderen daarmee te inspireren.”

Atlas is het vierde TU/e-gebouw zonder gasaansluiting, en een vijfde gebouw staat in de planning om ‘gasloos’ te worden. Sinds 2002 is het gasverbruik van de universiteit met circa driekwart gedaald.

44000 vierkante meter
Atlas huisvest de faculteiten Industrial Design en Industrial Engineering & Innovation Sciences, het universiteitsbestuur en de ondersteunende diensten van de TU/e. Het gebouw, dat stamt uit 1963, heeft zestien bouwlagen en heeft een vloeroppervlak van 44000 vierkante meter.

Het ontwerp voor de renovatie komt van Team RSVP, een samenwerking van Team V Architectuur, Van Rossum, Valstar Simonis en Peutz. Aannemer Van Wijnen heeft de renovatie gerealiseerd.

BREEAM
BREEAM is, met ruim twintigduizend gecertificeerde gebouwen en bouwprojecten, is een van de twee meest gebruikte systemen wereldwijd om de duurzaamheid van gebouwen vast te stellen. Van alle BREEAM-gecertificeerde gebouwen, dus inclusief de gebouwen uit alle andere categorieën dan onderwijs, neemt Atlas plek 7 in. In Nederland is de Dutch Green Building Council de certificerende organisatie.

Atlas, hét icoon van een duurzame TU/e campus

De renovatie van het Atlasgebouw, waarbij duurzaamheid en comfort centraal stonden, reflecteert de duurzame uitstraling die de TU/e voor ogen heeft in haar bedrijfsvoering, het onderwijs en het onderzoek. Een gezonde en comfortabele werkomgeving voor de gebruikers, het voorkomen van energetische verspilling en hergebruik van materialen vormen daarbij de belangrijkste uitgangspunten.

Duurzaam en toekomstbestendig
Atlas is getransformeerd tot een aantrekkelijk, duurzaam en toekomstbestendig gebouw met een optimaal klimaat om te studeren, te werken en te verblijven. Het gebouw uit 1963 is aangesloten op de warmte en koude installatie WKO, voorzien van een zeer isolerende glazen vliesgevel met uniek ramensysteem en maakt het gebruik van Smart Energy Saving Lighting.

Proeftuin
Het vernieuwde Atlasgebouw krijgt ook een rol als proeftuin. Het Intelligent Lighting Institute (ILI) gaat het gebouw gebruiken als Living Lab voor onderzoek en testen met intelligente verlichting (SAD free omgeving). 

BREEAM
Intelligente oplossingen zorgden ervoor dat Atlas het eerste gerenoveerde onderwijsgebouw van Nederland wordt met de hoogste BREAAM score Outstanding. Dit ontwerpcertificaat staat voor de hoogste score dat het keurmerk geeft om nieuwbouwprojecten en grootschalige renovaties te beoordelen op duurzaamheid. De Dutch Green Building Council (DGBC) heeft 27 september 2016 het certificaat uitgereikt aan het bestuur van de TU/e. Het hoofdgebouw komt in de top drie van meest duurzame gebouwen in Nederland.

Subsidie
De Europese Unie heeft subsidie gegeven om het Atlasgebouw het meest duurzame onderwijsgebouw ter wereld te maken. Het gebouw moet een voorbeeldfunctie vervullen op het gebied van duurzame renovatie.
Atlas is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van deze partijen.

Lees ook Atlas op de TU/e Campus.