Onderzoek Pabo-docenten KWTZ

Ter ondersteuning van de professionalisering van leraren en aanstaande leraren op het gebied van wetenschap- en techniek basisonderwijs, in het kader van VTB-Pro, is voor de regio Brabant en Limburg een kenniscentrum opgericht waarbinnen de professionaliseringsactiviteiten zijn gecoördineerd en ontwikkeld. Dit zogeheten Kennis Centrum Wetenschap en Techniek Zuid, kortweg, het KWTZ, is een samenwerkingsverband van Fontys Pabo Eindhoven, Fontys Pabo Limburg/Hogeschool Zuyd, Avans Hogeschool Breda en de Eindhoven School of Education van de TU Eindhoven.

Binnen dit KWTZ is geld vrij gemaakt voor onderzoek, daarbij is ervoor gekozen een substantieel deel van dit budget te gebruiken om pabo-docenten en nascholers de gelegenheid te geven om praktijkgericht onderzoek te doen. Op basis van dit budget – binnen het KWTZ aangeduid met als de “PM-gelden” – hebben de deelnemende Pabo’s onderzoeksvoorstellen ontwikkeld. Daar is een selectie uit gemaakt, onder meer door te kijken in hoeverre het onderzoek aansluit bij de doelstellingen van zowel het onderzoeksprogramma van het KWTZ als VTB-Pro.

Kenmerkend voor de onderzoeksprojecten is dat ze allen in het perspectief staan van verduurzaming van de met de VTB-Pro (na)scholing in gang gezette vernieuwing. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking komt in de thema’s waarop de voorstellen zich op richten:

-  kennisontwikkeling en kennisdeling,
-  leraarnetwerken (communities of practice)
-  ontwikkeling van de Pabo en het pabo curriculum.

Bij de uitvoering van het onderzoek heeft de ESoE een ondersteunende rol vervuld door bijeenkomsten te organiseren waarin de onderzoekers hun plannen en ervaringen delen en met elkaar bespreken onder begeleiding van ervaren onderzoekers van ESoE die in dat kader ook een stukje onderzoeksscholing hebben verzorgd.

In deze publicatie doen we verslag van deze onderzoeken. Daarbij moet benadrukt worden dat voor de uitvoerders van de onderzoeken het praktijkgerichte karakter van het onderzoek voorop heeft gestaan. Het consolideren, uitbouwen en verdiepen van wat er inmiddels in gang is gezet, is steeds het primaire doel geweest. Het verkrijgen van onderzoeksopbrengsten in termen van publicaties heeft niet voorop gestaan. Wel zijn de projecten zo opgezet dat de pabo-docenten en nascholers die het onderzoek hebben uitgevoerd, de gelegenheid hebben gekregen om ervaring op te doen met onderzoek als hulpmiddel om de eigen praktijkkennis te versterken, en om deze kennis over te dragen aan anderen. Dit laatste is precies het doel van deze bundel. De bundel bestaat uit 9 verslagen van praktijkonderzoek, voorafgegaan door een reflectie op het geheel van praktijkonderzoeken.

De verslagen zijn verschillend van karakter, sommige richten zich op de onderzoeksopbrengst, andere meer op de praktijk, en er wordt ook ingegaan op de ervaringen met het doen van praktijkonderzoek. De artikelen zijn geschreven voor Pabo- docenten, maar we denken dat ze ook interessant zijn voor leraren basisonderwijs. En we hopen hiermee tevens Pabo-docenten – en hun directies - tot het uitvoeren van praktijkonderzoeken te inspireren.